Savunma Hamlesi: Seni Kurtaran Tek Hamleyi Bul

Her bulmaca kazanmakla ilgili değildir. Bazen tahtada kıyamet kopar: rakibinin güçlü bir tehdidi vardır ve her şeyi ayakta tutan tek bir hamle bulunur. Diğer her hamle ya taş kaybettirir ya da mat olmana yol açar. Savunma bulmacaları tam da o hamleyi bulmayı öğretir.

Savunma, saldırı kadar alkış toplamaz ama en az onun kadar puan kazandırır. İyi bir savunmacı kaybedilmiş oyunları beraberliğe, beraberlikleri galibiyete çevirir, çünkü aşırıya kaçan saldırganlar genellikle arkalarında bir açık bırakır.

Savunma hamlesi neye benzer

Kurtaran tek hamle pek çok biçimde karşına çıkabilir:

• Araya taş koymak. Saldıran taşla hedefi arasına bir taş sokmak; çoğu zaman normalde aklına bile gelmeyecek bir kareye.
• Geri çekilmek. Pasif görünse bile bir taşı kilit bir kareyi korumak için geri getirmek.
• Karşı tehdit. Öyle büyük bir tehdit yaratmak ki rakibin önce ona cevap vermek zorunda kalsın, sen de zaman kazanasın.
• Önleyici hamle. Rakibinin ihtiyaç duyduğu bir kareyi, o kullanamadan elinden almak.
• Şah hamlesi. Gelecek bir şahtan ya da kurulmakta olan bir mat ağından bir hamle önce sıyrılmak.
• Taş değişimi. Rakibin en tehlikeli saldıran taşını değişmek.

Bunların ortak noktası, belirli bir tehdide doğrudan cevap vermeleridir. Savunma hamlesi genel bir iyileştirme değildir. Somut bir sorunu çözer.

Birinci adım: tehdidin adını koy

Fark etmediğin bir tehdide karşı savunma yapamazsın. Kendi hamlelerine bakmadan önce şunu sor: “Rakibim şu anda bir hamle daha yapabilseydi ne oynardı?”

Somut ol. “Şahıma saldırıyor” yetmez. “Vxh7 ile mat tehdit ediyor” ya da “f7’de atla şah çekip şahımı ve kalemi çatala almayı tehdit ediyor” gibi bir cevap gerekir. Tehdidin adı konduğunda olası savunmaların listesi hızla kısalır.

Bazen aynı anda iki tehdit vardır. Yalnızca tek bir hamlenin işe yaramasının nedeni de çoğu zaman budur: ikisini birden karşılayan tek hamle odur.

Savunmacılar nerede hata yapar

Panik hamleleri. Baskı altındaki oyuncular en bariz tehdidi durduran ilk hamleye sarılır ve arkasındaki ikinci tehdidi kaçırır.

Aşırı pasif tepki. Bütün taşları şahın yanına çekmek işe yarayabilir ama çoğu zaman gerekmez. Tek bir isabetli hamle konumu tutuyorsa diğer taşların aktif kalabilir.

Karşı saldırıyı görmezden gelmek. En iyi savunma bazen senin kendi tehdidindir. Yalnızca saldırıyı fiziksel olarak engelleyen hamlelere bakarsan savunma amaçlı şahları ve karşı tehditleri kaçırırsın.

Erken pes etmek. Pek çok konum kaybedilmiş görünür ama içinde gizli bir kurtuluş yolu saklar. Bu temadaki bulmacalarda o yol her zaman vardır; bu da kendi oyunlarında aramayı bırakmaman için iyi bir hatırlatmadır.

Pratik ipuçları

1. Her zaman rakibin tehdidiyle başla. Kendi hamleni aramadan önce birkaç saniyeni onun hamlesine ayır. Araman çok daha kısa sürer.
2. Her aday hamleyi her tehdide karşı sına. Matı durduran ama vezirini kaybettiren bir hamle savunma değildir, sadece kaybetmenin başka bir yoludur.
3. İkinci bir amacı olan savunma hamlelerini ara. En iyi kurtarışlar çoğu zaman aynı anda bir tehdit de yaratır, kilit bir saldırganı değişir ya da en kötü taşını iyileştirir.

Savunmada kendine güvenmek seni daha iyi bir saldırgan da yapar. Tek hamleyi bulmanın ne kadar zor olduğunu bildiğinde, rakiplerinin önüne çözemeyecekleri sorunları nasıl koyacağını da bilirsin.