Zadania w aplikacji: 1033
Większość matów hetmanem opiera się na czystej sile: hetman kryje tyle pól, że królowi po prostu kończy się miejsce. Mat Cozio jest nieco bardziej elegancki. Hetman staje po skosie tuż obok króla, broniony przez inną bierkę, i kryje prawie wszystko wokół niego. Jedyne dwa pola, do których nie sięga, zajmują własne bierki obrońcy, tworząc za królem charakterystyczne wcięcie.
Ten mat pojawia się we wszystkich fazach partii, od debiutowych wpadek po polowanie na króla w grze środkowej.
Kształt na szachownicy
Oto typowa wersja na skrzydle królewskim. Czarny król stoi na g7, czarna wieża na g8, a czarny pion na h7. Biały hetman wchodzi na f6, po skosie obok króla, broniony przez białego piona z e5.
Obejdź króla dookoła:
- f6: hetman, broniony przez piona, więc król nie może go zbić.
- f7, f8: na linii f, kryte przez hetmana.
- g6, h6: na szóstym rzędzie, kryte przez hetmana.
- h8: na tej samej przekątnej co szach, za królem, więc też kryte.
- g8 i h7: jedyne pola, do których hetman nie sięga, i oba zajmują czarna wieża i pion.
Te dwa ostatnie pola to serce motywu. Gdy hetman dotyka króla po skosie, poza jego zasięgiem zawsze zostają dwa pola sąsiadujące z królem po przeciwnej stronie: jedno prosto za nim i jedno z boku. Jeśli stoją tam własne bierki obrońcy, to mat.
Kiedy się go spodziewać
Szukaj mata Cozio, gdy król przeciwnika wyszedł ze swojego zwykłego schronienia, na przykład po wymianie gońca z fianchetta, kiedy król stoi na g7. Inne sygnały:
- Twój hetman może dojść na pole stykające się po skosie z królem.
- Masz piona, gońca lub skoczka, który broniłby tam hetmana.
- Obrońca zastawił pola za własnym królem.
Typowe wstępy to szach, który zmusza króla do wyjścia do przodu, ofiara, która wyciąga go na otwartą przestrzeń, albo ruch pionem (jak e5 w przykładzie), który przygotowuje hetmanowi bronione pole.
Błędy, których warto unikać
Atakujący czasem stawiają hetmana obok króla bez osłony. Wtedy król po prostu go bije. Zawsze najpierw upewnij się, że hetman jest broniony. Inny błąd to źle policzone zablokowane pola: jeśli którekolwiek z dwóch pól po drugiej stronie jest wolne, król ucieka.
Obrońcy zwykle wpadają w mata Cozio na własne życzenie, przez tłok wokół króla. Wieża zaparkowana tuż obok niego albo lekka figura, która cofnęła się na złe pole, potrafi zablokować akurat tę drogę ucieczki, która była potrzebna. Częstą przyczyną jest też przeoczenie piona, który kontroluje pole, na które wchodzi hetman.
Wskazówki, żeby schemat został w głowie
- Zapamiętaj dwa brakujące pola. Hetman po skosie obok króla to dwa martwe punkty za królem. Jeśli oba są zajęte, to mat.
- Najpierw przygotuj pole wsparcia. Cichy ruch pionem albo odwrót gońca, który broni przyszłego pola hetmana, to w zadaniu często prawdziwy ruch kluczowy.
- Porównaj go z matem jaskółczy ogon. Tam hetman dotyka króla w linii prostej, a zablokowane pola leżą po skosie. Mylenie tych dwóch matów to częste źródło złych odpowiedzi.
Gdy znasz już kształt mata Cozio, staje się on szybkim i pewnym sposobem na zakończenie partii za każdym razem, gdy król wyjdzie na otwartą przestrzeń.
