Güvercin Kuyruğu Matı: Şahı Çaprazdan Öpen Vezir

Çoğu vezir matı ham güce dayanır: vezir o kadar çok kareyi kontrol eder ki şahın yeri tükenir. Güvercin kuyruğu matı biraz daha zariftir. Vezir başka bir taş tarafından korunarak şahın hemen yanına, çapraz bir kareye iner ve çevresindeki neredeyse her şeyi kontrol eder. Ulaşamadığı yalnızca iki kare vardır ve onları savunan tarafın kendi taşları doldurur. Şahın arkasında güvercin kuyruğunu andıran küçük bir şekil oluşur.

Açılıştaki büyük hatalardan oyun ortasındaki şah avlarına kadar oyunun her evresinde karşına çıkar.

Tahtadaki şekil

İşte şah kanadında tipik bir örnek. Siyah şah g7’de, siyah kale g8’de, siyah piyon h7’de. Beyaz vezir, e5’teki beyaz piyonun korumasıyla f6’ya, şahın çaprazına iner.

Şahın etrafında dolaş:

• f6: vezir, piyon tarafından korunuyor, bu yüzden şah onu alamaz.
• f7, f8: f dikeyinde, vezir kontrol ediyor.
• g6, h6: altıncı yatayda, vezir kontrol ediyor.
• h8: şah çekilen çapraz üzerinde, şahın arkasında, yani o da kontrol altında.
• g8 ve h7: vezirin ulaşmadığı tek kareler ve ikisi de Siyahın kendi kalesi ve piyonuyla kapalı.

Son iki kare kalıbın kalbidir. Vezir şaha çaprazdan dokunduğunda kaçırdığı iki kare her zaman şahın öbür tarafındaki komşu karelerdir: biri tam üstünde, biri yanında. Savunan tarafın kendi taşları oralarda duruyorsa bu mattır.

Ne zaman karşına çıkar

Rakip şah alışık olduğu sığınaktan çıktığında güvercin kuyruğunu ara, örneğin fiyanketo fili değiş tokuş edilmiş ve şah g7’de kalmışsa. Diğer işaretler:

• Vezirin şahın çaprazındaki bir kareye ulaşabiliyor.
• Vezirini orada koruyacak bir piyonun, filin ya da atın var.
• Savunan taraf kendi şahının arkasındaki kareleri doldurmuş.

Tipik girişler arasında şahı öne çıkmaya zorlayan bir şah, şahı açığa çeken bir feda ya da vezir için korunan bir iniş karesi hazırlayan bir piyon sürüşü (örnekteki e5 gibi) vardır.

Kaçınmaya değer hatalar

Saldıranlar bazen veziri korumasız olarak şahın yanına koyar. O zaman şah onu alıverir. Önce desteği mutlaka kontrol et. Bir başka hata kapalı kareleri yanlış saymaktır: öbür taraftaki iki kareden biri boşsa şah oradan çıkıp gider.

Savunan taraf bu mata çoğu zaman şahın çevresini fazla kalabalıklaştırdığı için yakalanır. Şahın hemen yanına park edilmiş bir kale ya da yanlış kareye çekilmiş bir hafif taş, tam ihtiyaç duyulan kaçış yolunu kapatabilir. Vezirin iniş karesini kontrol eden bir piyonu görmezden gelmek de sık rastlanan bir nedendir.

Akılda kalması için ipuçları

1. Eksik iki kareyi ezberle. Çaprazda bitişik vezir, şahın arkasında iki kör nokta demektir. İkisi de doluysa iş bitmiştir.
2. Önce destek karesini hazırla. Vezirin gelecekteki karesini koruyan sessiz bir piyon hamlesi ya da fil geri çekilişi, çoğu zaman bulmacadaki asıl kilit hamledir.
3. Kırlangıç kuyruğu matıyla karşılaştır. O kalıpta vezir şaha düz bir hattan dokunur ve kapalı kareler çaprazdadır. İkisini karıştırmak yanlış cevapların sık bir nedenidir.

Güvercin kuyruğu şeklini bir kez öğrendin mi, açığa çıkan her şaha karşı elinde hızlı ve güvenilir bir bitirici vuruş olur.