Uygulamada 8.166 bulmaca
Etrafında piyon ya da taş olmayan bir şah, zırhını evde unutmuş bir şövalye gibidir. Her şah hedefini bulur, şah çekerek kurulan her çatal materyal kazandırır ve mat ağları birdenbire beliriverir. Açıkta kalan şah bulmacaları, savunan şahın daha önceki fedalarla ya da dikkatsiz piyon hamleleriyle açığa çıkarıldığı konumları gösterir ve senden bunun bedelini ödetmeni ister.
Bu bulmacalar cesur ve enerjik oyunu ödüllendirir. Şahın saklanacak yeri olmadığında saldıran taraf çoğu zaman materyal vermeyi göze alabilir, çünkü savunan taraf taşlarını geri getirecek zamanı hiç bulamaz.
Şahın açıkta olduğunu gösteren işaretler
Şahın başının dertte olduğunu anlamak için onu e5’te görmen gerekmez. Şunlara bak:
- Şahın önündeki karelerde çok az piyon olması ya da hiç olmaması.
- Doğrudan ona giden açık dikeyler ve çaprazlar.
- Uzakta duran ya da başka görevlere bağlı savunan taşlar.
- Rok köşesinden zorla çıkarılmış ve üçüncü yatayda ya da daha ileride duran bir şah.
- Vezirinin tek hamlede şah çekerek şaha ulaşabilmesi.
Bunlardan birkaçı aynı anda geçerliyse başlamak için doğru yer neredeyse her zaman zorlayıcı hamlelerdir.
Şahları galibiyete çevirmek
Rastgele şahlar nadiren kazandırır. Güçlü şahlar şu üç şeyden en az birini yapar: şahı senin diğer taşlarına doğru sürer, yeni bir saldırganı oyuna sokmak için tempo kazandırır ya da bir çatal hazırlar. Aynı anda korumasız bir kaleye de saldıran bir vezir şahı, şahla veziri çatala alan bir at şahı, şahı bir yatay boyunca kesen bir kale şahı: aranacak hamleler bunlardır.
Çifte şaha ayrıca dikkat et. Şah oynamak zorunda olduğu için araya girmek ya da almak işe yaramaz ve açıktaki bir şahın gidebileceği bir ya da iki kare olabilir. Açarak şahlar da benzerdir: bir taşı oynatmak başka bir taşın şahını açığa çıkarır ve oynayan taş bir şey almakta ya da ağa katılmakta serbesttir.
Bazen kazandıran hamle hiç şah değildir. Mat tehdit ederken şahın son kaçış karesini elinden alan sessiz bir hamle, herhangi bir şahtan daha güçlü olabilir. Çekecek şahın kalmadıysa bu tür bir hamle ara.
Sık yapılan hatalar
- Şahı güvenli yere kovalamak. Her şah çekişte rakip şah yer değiştirir. Kendi piyonlarının arkasına değil, senin taşlarına doğru gittiğinden emin ol.
- Tempoyu kaybetmek. Çektiğin şah, araya giren taş aynı zamanda bir şeye saldıracak şekilde kapatılabiliyorsa inisiyatifi anında kaybedebilirsin.
- Kendi şahını unutmak. Açık bir konum iki taraf için de açıktır. Uzun bir şah serisine başlamadan önce rakibinin cevap olarak çekebileceği bir şah olup olmadığına bak.
- Sürekli şaha razı olmak. Tekrarlanan şahlarla beraberlik bazen alabileceğin en iyi sonuçtur, ama bir bulmacada genellikle kazanmanın bir yolu vardır. Önce onu ara.
Pratik ipuçları
Hesaplamadan önce şahın kaçış karelerini listelemeyi alışkanlık hâline getir. Şahın iki karesi varsa ve tek bir hamle ikisini de kapatıyorsa çözümü zaten bulmuş olabilirsin. Henüz saldırıya katılmayan taşı oyuna sok; tempoyla katılan bir kale ya da at çoğu zaman oyunu belirler. Zorlayıcı bir varyant bulduğunda seçmeden önce onu sonuna kadar takip et: vezir kazanan hamle, mat eden hamleden daha zayıf olabilir.
Ne kadar çok açıkta kalan şah bulmacası çözersen, savunan tarafın konumunun zordan kaybedilmişe döndüğü anı o kadar çabuk fark edersin.
