Zadania w aplikacji: 1095
Bicie w przelocie to przepis, który najbardziej zaskakuje początkujących, a nawet doświadczeni gracze zapominają o nim w ferworze walki. Dlatego to idealny motyw do zadań. W tych pozycjach bicie w przelocie jest ruchem kluczowym albo ruchem, który otwiera drogę do reszty rozwiązania. Czasem po prostu zdobywa piona. Częściej otwiera linię, przekątną albo rząd dokładnie we właściwym momencie.
Zasada w szczegółach
Bicie w przelocie (po francusku en passant) pozwala pionowi zbić piona przeciwnika, który właśnie przesunął się o dwa pola do przodu i stanął tuż obok niego. Warunki są ścisłe:
- Twój pion musi stać na piątym rzędzie, licząc od twojej strony: dla białych to piąty rząd, dla czarnych czwarty.
- Pion przeciwnika musi właśnie wykonać podwójny ruch ze swojego pola wyjściowego i stanąć na polu bezpośrednio obok twojego piona.
- Musisz bić od razu, w najbliższym ruchu. Jeśli zagrasz cokolwiek innego, okazja przepada na zawsze.
Bijesz, przesuwając swojego piona po skosie na pole, które pion przeciwnika przeskoczył, a pion przeciwnika znika z szachownicy. Na przykład przy białym pionie na e5, jeśli czarne zagrają d7-d5, białe mogą odpowiedzieć exd6. Biały pion staje na d6, a czarny pion znika z d5.
Jak każdy ruch, takie bicie musi być prawidłowe: jeśli bicie w przelocie zostawiłoby twojego króla w szachu, nie możesz go wykonać.
Dlaczego ma znaczenie w taktyce
Bicie w przelocie jest nietypowe, bo jeden ruch opróżnia dwa pola w tym samym rzędzie i zajmuje jedno pole w następnym. Daje to kilka szczególnych efektów:
- Otwarcie linii. Zniknięcie piona, który właśnie się ruszył, może oczyścić przekątną dla gońca albo linię dla wieży, często jako atak z odsłony.
- Szach z odsłony. Jeśli twój pion zasłaniał linię między jedną z twoich figur a królem przeciwnika, bicie w przelocie usuwa go z drogi i daje szacha.
- Ucieczka przed szachem. Jeśli podwójny ruch piona sam daje szacha, bicie w przelocie usuwa szachującego piona. Czasem to jedyna dozwolona odpowiedź.
- Mat. Z nowego pola pion może sam dać szacha, a czasem ten szach jest matem.
Jest też haczyk w obronie. Oba piony znikają z tego samego rzędu, więc bicie w przelocie może otworzyć ten rząd między królem a wieżą lub hetmanem przeciwnika. Wtedy bicie jest niedozwolone, co warto wiedzieć, gdy sprawdzasz możliwe odpowiedzi przeciwnika.
Jak je dostrzec
Sygnałem jest zawsze ostatni ruch przeciwnika. Jeśli właśnie przesunął piona o dwa pola i ten stanął obok jednego z twoich, zatrzymaj się i zapytaj, czy bicie w przelocie coś daje. W zadaniach ten ruch pionem jest zwykle ostatnim ruchem przed twoim, więc sprawdź, co się właśnie ruszyło.
Typowe błędy
- Przekonanie, że pion jest bezpieczny, bo minął twojego. Nie jest, przynajmniej przez jeden ruch.
- Próba bicia w przelocie o ruch za późno. Prawo do bicia wygasa natychmiast.
- Stosowanie tej zasady do figur. Tylko piony mogą bić w przelocie i tylko piony można tak zbić.
- Zapominanie, że bicie jest niedozwolone, jeśli odsłania twojego króla.
Wskazówki
Gdy widzisz podwójny ruch piona tuż obok twojego piona, wypisz każdą linię, którą otworzyłoby bicie, i każde pole, które twój pion atakowałby z nowego miejsca. Zwracaj szczególną uwagę na gońce, wieże i hetmany stojące za pionami. A gdy rozwiążesz takie zadanie, przejrzyj je jeszcze raz powoli: widok dwóch pionów znikających z jednego rzędu i piona, który pojawia się w następnym, pomaga utrwalić tę geometrię.
